Snellere zorg is vaak mogelijk, maar patiënten worden niet geïnformeerd

Ziekenhuizen laten patiënten onnodig lang wachten op een operatie of behandeling door hen nauwelijks te informeren over kortere wachttijden op een andere plek of over de mogelijkheid van zorgbemiddeling. Dat concludeert Patiëntenfederatie Nederland na onderzoek onder bijna 10.000 patiënten. Slechts 7% van de patiënten die de afgelopen twee jaar wachtte op een operatie of behandeling werd gewezen op de mogelijkheid om sneller geholpen te worden in een ander ziekenhuis. Slechts 4% werd gewezen op het bestaan van zorgbemiddeling door de zorgverzekeraar.

Lange wachttijden voor patiënten kunnen grote gevolgen hebben: patiënten ervaren in deze periode vaak pijn, onzekerheid en beperkingen in het dagelijks leven. In sommige gevallen verslechtert hun gezondheid zelfs, waardoor de uiteindelijke behandeling complexer wordt.

Snellere zorg is vaak mogelijk, maar patiënten worden niet geïnformeerd
De uitkomsten van het onderzoek laten zien dat patiënten die zelf op zoek gaan naar een alternatief, of die via hun zorgverzekeraar gebruikmaken van wachtlijstbemiddeling, vaak wél sneller geholpen worden. Van de mensen die zelf actief op zoek gingen naar een sneller alternatief, wist bijna de helft (49%) daadwerkelijk een kortere wachttijd te realiseren. Voor 23% van hen scheelde dit zelfs meer dan vier maanden. Ook zorgbemiddeling door de verzekeraar werkt: 58% van de patiënten die hier ervaring mee heeft, geeft aan dat de wachttijd door bemiddeling één of meerdere keren korter werd.

"Het is onacceptabel dat patiënten in Nederland soms maanden langer wachten dan eigenlijk nodig is, simpelweg omdat ze niet worden geïnformeerd over snellere alternatieven," zegt Arthur Schellekens, directeur-bestuurder Patiëntenfederatie Nederland. "Ziekenhuizen, klinieken en zorgverzekeraars moeten zich hier veel meer voor inzetten, zij hebben een verantwoordelijkheid voor de juiste zorg op de juiste plek. Dat betekent dat ze patiënten actief moeten wijzen op de mogelijkheid dat het op een andere plek eventueel sneller kan. Ook moeten ze patiënten wijzen op het bestaan van zorgbemiddeling. We roepen hen op dit veel beter te doen.”

Betrouwbare wachttijdinformatie essentieel
Naast betere informatie over wachttijdalternatieven, vindt Patiëntenfederatie Nederland het cruciaal dat zorgaanbieders betrouwbare wachttijdinformatie verstrekken. Uit eerder onderzoek blijkt dat patiënten vaak tegen verschillende wachttijden aanlopen of dat de gecommuniceerde wachttijden niet kloppen. Dit maakt het voor hen moeilijk om een weloverwogen keuze te maken voor een zorgaanbieder met een kortere wachttijd. “We roepen zorgaanbieders op om hun wachttijdinformatie te verbeteren. Patiënten moeten niet hoeven gissen waar ze het snelst geholpen kunnen worden, maar moeten kunnen rekenen op passende zorg,” aldus Schellekens.

Patiëntenfederatie Nederland roept ziekenhuizen, klinieken en zorgverzekeraars op om beter samen te werken, patiënten naar elkaar door te verwijzen en patiënten actief te informeren over wachtlijstbemiddeling en kortere wachttijden bij andere aanbieders. Daarnaast roept Patiëntenfederatie Nederland patiënten die op een wachtlijst staan op om altijd zelf bij hun zorgverzekeraar na te vragen wat de mogelijkheden zijn om sneller geholpen te worden.

Kan het sneller? Soms wel!
Veel patiënten weten niet dat wachttijden per zorgaanbieder sterk verschillen en dat ze soms sneller geholpen kunnen worden. Daarom is Patiëntenfederatie Nederland de campagne 'Kan het sneller? Soms wel.' gestart om meer bekendheid te geven aan de wachttijden-assistent op ZorgkaartNederland. Deze assistent laat patiënten eenvoudig zien waar ze het snelst terechtkunnen voor hun behandeling.

Bron: Patiëntenfederatie Nederland