PIENTER begon in 1996 als onderzoek om te bepalen hoe goed de Nederlandse bevolking door vaccinaties beschermd is tegen infectieziekten

Hoe goed is de Nederlandse bevolking beschermd tegen infectieziekten? Dat onderzoekt het RIVM iedere tien jaar in het PIENTER-onderzoek. Vorige week is de vierde ronde van het onderzoek van start gegaan. In totaal krijgen ongeveer 125.000 Nederlanders komend jaar een uitnodiging om mee te doen. 

PIENTER begon in 1996 als onderzoek om te bepalen hoe goed de Nederlandse bevolking door vaccinaties beschermd is tegen infectieziekten. Inmiddels is het onderzoek uitgegroeid tot een belangrijk hulpmiddel om breed inzicht te krijgen in de publieke gezondheid. Deze vierde ronde kijkt niet alleen naar de bescherming tegen infectieziekten door vaccinaties of doorgemaakte infecties, maar ook naar de invloed van leefstijl en leefomgeving op gezondheid.

Opzet van het onderzoek
Komend jaar worden willekeurig ongeveer 125.000 mensen van alle leeftijden en verspreid over heel Nederland uitgenodigd om deel te nemen aan PIENTER 4. Het doel is om zo een dwarsdoorsnede van de Nederlandse bevolking te bereiken; gevaccineerd, niet gevaccineerd, gezond of minder gezond. Als mensen willen meedoen, vullen zij in een periode van een jaar een aantal keer een vragenlijst in. Ook sturen ze een aantal keer wat lichaamsmateriaal op, zoals een paar druppels bloed en neusvocht. Bij een klein deel van de deelnemers komen onderzoekers thuis langs om wat ontlasting, neusslijm, urine en speeksel af te nemen. Met al deze materialen en gegevens doet het RIVM onderzoek naar de bescherming tegen infectieziekten. En naar de invloed van iemands leefomgeving en leefstijl op de gezondheid. 

In 2027 zal het PIENTER-onderzoek ook in Caribisch Nederland worden uitgevoerd. 

Slim combineren met andere bronnen
De resultaten uit de vragenlijsten en de lichaamsmaterialen combineren de PIENTER-onderzoekers met andere bronnen. Bijvoorbeeld met informatie over luchtwegklachten en -infecties uit Infectieradar. Of met andere RIVM-data, zoals die over luchtkwaliteit of de aanwezigheid van stoffen in de leefomgeving. Hierdoor ontstaat een breed beeld van de bescherming tegen infectieziekten en de invloed van leefstijl en leefomgeving op de gezondheid. Het onderzoek levert gegevens en materialen op waar nog jarenlang onderzoek mee gedaan kan worden, ook door andere onderzoeksinstituten.

De eerste resultaten verwacht het RIVM in 2028 te kunnen delen. 

PIENTER: voor volksgezondheid en beleid
Het PIENTER-onderzoek vindt sinds 1996 iedere tien jaar plaats, in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Dankzij PIENTER is het Rijkvaccinatieprogramma zo ingericht dat de vaccins de best mogelijke bescherming bieden. VWS gebruikt de resultaten uit PIENTER voor beleid. De Gezondheidsraad en het Outbreak Management Team (OMT) gebruiken de resultaten voor hun adviezen.

PIENTER biedt ook zicht op opkomende infectieziekten, zoals westnijlvirus, vogelgriep, Lyme en dengue. En het levert informatie bij uitbraken van infectieziekten, zoals eerder bij mazelen, en bij waterpokken in Caribisch Nederland. Ook geeft het kennis om te modelleren hoe uitbraken van infectieziekten zich zullen ontwikkelen. 

Lees meer over de vierde ronde van het PIENTER-onderzoek. 

Bron: RIVM