Nog steeds kampen jongeren die schade ondervonden door de ZIKOS-afdelingen in de gesloten jeugdzorg met psychische en fysieke klachten

Jongeren die schade ondervonden door de ZIKOS-afdelingen in de gesloten jeugdzorg, kampen nog steeds met psychische en fysieke klachten. Dinsdag 9 juni presenteerde Jason Bhugwandass het rapport ‘Eenzaam gestorven’. Een vervolg op zijn eerdere onderzoeksrapport ‘Eenzaam Gesloten’ naar de ervaringen van 51 jongeren met onveiligheid, geweld en excessieve inzet van isolatie op een ‘Zeer Intensieve Observatie en Stabilisatie’-afdeling (ZIKOS) in de gesloten jeugdzorg. Nu, 2 jaar later, zijn diezelfde jongeren, nieuw geworven jongeren en hun nabestaanden gevraagd naar hun leven op het gebied van vijf domeinen, ook wel de Big 5 genoemd: welzijn, dagbesteding, inkomen, wonen en een steunend netwerk. De uitkomsten zijn schrijnend. 

Erkenning en (na)zorg ontbreken 
Bijna alle jongeren (96%) kampen nog met psychische klachten en 74% van de jongeren geeft aan ook last te hebben van fysieke klachten. Ongelooflijk pijnlijk is dat, ondanks de grote ophef na het verschijnen van het rapport in 2024, jongeren geen erkenning hebben gekregen in hun ervaringen vanuit de betrokken instanties. Ook is er geen aandacht geweest voor hun welzijn en is er geen nazorg geboden, ook niet aan de nabestaanden van overleden jongeren. MIND en ExpEx roepen Pactum en i-HUB op om de jongeren alsnog erkenning te geven voor de gebleken misstanden van lichamelijk, seksueel en psychisch geweld op de ZIKOS-afdelingen. Sluit aan bij de behoeften van jongeren, zodat zij zich gezien en gehoord voelen en hun pijn en trauma erkend wordt. 

Behoefte aan excuses 
In de gesprekken met jongeren wordt gevraagd naar hun huidige behoeften. Bijna alle jongeren geven aan dat excuses alsnog gemaakt moeten worden. Deze excuses moeten gepaard gaan met gedrags- en cultuurverandering in de jeugdzorg, om daadwerkelijk verbeteringen in de praktijk te brengen. Het document ‘Oprecht & doorleefd: een visie op erkenning en herstel na gesloten jeugdzorg’ biedt waarden die volgens MIND en ExpEx leidend moeten zijn in de erkenning naar jongeren die op de ZIKOS-afdeling verbleven.  

Behoefte aan zorg en herstel 
MIND en ExpEx roepen de overheid op om budget voor herstel vrij te maken. Erkenning en herstel gaan hand in hand. Geef deze jongeren en inmiddels jongvolwassenen passende zorg, zoals traumatherapie, als zij daar behoefte aan hebben. Geef financiële compensatie om de schade die zij dagelijks ervaren te herstellen. Geef daarnaast een schadevergoeding voor herstel van het leed dat jongeren is aangedaan. Sluit aan bij de behoefte van de jongeren. En biedt nazorg aan hun naasten en nabestaanden. Het ZIKOS rapport laat zien dat er nog steeds geen passende zorg is voor jonge mensen, dit is hard nodig. MIND en ExpEx doen een dringende oproep om binnen de jeugdzorg en de GGZ passende plekken te organiseren. 

Heb je behoefte aan persoonlijke hulp of advies? Neem (anoniem) contact op met de MIND hulplijn. Je kunt bellen, chatten, Whatsappen of mailen met een van de hulpverleners. 

Heb jij (zelf of in je omgeving) te maken met gedachten over zelfdoding of ben je iemand verloren aan zelfdoding en wil je daar graag over praten? Neem dan contact op met 113 Zelfmoordpreventie.

Bron: Mind